JACOB van der WERFF
plaatsvervangend Strandvonder te Zandvoort van 1915 - 1932.

Administratie strandvonderij
Geruime tijd geleden kwam Jaap van der Werff Wzn.- rustend broodbakker -bij mij aanlopen en stelde mij een oud kruideniersboek ter hand waarin zijn grootvader Jacob van der Werff Wzn zijn administratie als plaatsvervangend Strandvonder aantekende. Jaap, die zeer geïnteresseerd is in het verleden van Zandvoort, zei dat hij op het punt gestaan had om het opschrijfboek te vernietigen doch opeens het niet onmogelijk achtte dat wij voor "De Klink" er wat in zouden vinden. De redactie heeft reeds meerdere malen het opschrijfboekje bekeken doch steeds weer terzijde gelegd omdat men er, om in bakkers termen te blijven, lot nu toe geen brood in zag. Over de familie van der Werff te Zandvoort zou veel te vertellen zijn maar ik acht mij slechts gerechtigd om wat over de Plaatsvervangend Strandvonder Jacob van der Werff Wzn te schrijven.

bld09025Jacob van der Werff, Wethouder en Plaatsvervangend Strandvonder
te Zandvoort

Wethouder 1914-1918
Jacob van der Werff Wzn werd geboren op 23 februari 1867 en overleed op 9 mei 1942. Hij trouwde op 12 november 1896 met Catharina Schenk uit Koog aan de Zaan. het echtpaar kreeg vier kinderen t.w. Ambrozina, Catharina Clasina, Wilhelmina en Willem (de vader van Jaap). Jacob van der Werff had niet alleen een grote bakkerij en winkel, doch hij was een zeer meelevend lid van de Zandvoortse Gemeenschap. In 1908 werd hij lid van het Plaatselijk Bestuur van de Noord- en Zuid- Hollandsche Reddings Maatschappij. In dit bestuur vervulde hij de functie van secretaris-penningmeester. Jacob van der Werff werd meerdere malen tot lid van de Zandvoortse gemeenteraad gekozen en was Wethouder van 1914 tot 1918, een moeilijke periode met o.a. distributie die gemeentelijk geregeld werd. Niet alle lezers zullen de werkzaamheden van een Strandvonder en dan nog wel die van een Plaatsvervangend- of Waarnemend- Strandvonder duidelijk voor ogen staan.

Juridische correctie
Gestrande schepen en aangespoelde goederen waren in vroeger eeuwen een welkome buit voor de kust bevolking, ongetwijfeld ook voor de Zandvoorters, ten tijde van Karel de Vijfde (1500 - 1555) werd daarom een wet afgekondigd waarin de strandvonderij werd geregeld. Daarin werd vastgelegd: "Dat niemand bij nacht en ontij met krielen, zakken of slopen, mitsgaders met bijlen, saagen, hamers of diergelijke instrumenten langs of op het strand mocht loopen op poene of straffe van een juridische correctie". In de loop der eeuwen zijn Karel de Vijfde en zijn latere opvolgers erin geslaagd menslievendheid de boventoon te doen voeren.

Wetboek van Koophandel 
In 1824 kwamen de Reddingsmaatschappijen ook in Nederland aan bod en met enige trots kunnen wij vaststellen dat Zandvoort zijn rol hierin voortreffelijk meespeelde. Een zekere Cornelis van der Werff - of hij bakker was hebben wij niet kunnen vaststellen - was de eerste Plaatselijk bestuurder te Zandvoort van de Noord - en Zuid - Hollandsche Reddings Maatschappij, hij bekleedde deze verantwoordelijke functie van 1824 - 1858. Hij werd opgevolgd door P. van der Mije Jzn van 1858 - 1914. De regeling van de strandvonderij is met horten en stoten tot stand gekomen. Op 1 oktober 1838 kwam het Wetboek van Koophandel tot stand, waarin opgenomen regels onder het opschrift : Van Schipbreuk, stranding en zeevonden. Later kwam een afzonderlijke wet tot stand onder de naam "Wet op de strandvonderij". Enkele artikelen uit deze laatstgenoemde wet luiden:

art.1.— In alle aan zee grenzende gemeenten wordt het beheer der strandvonderij uitgeoefend door een strandvonder.

art.2.— De burgemeester der gemeente bekleedt van rechtswege het ambt van strandvonder.

art.3.— Onze Commissaris in de Provincie kan op aanbeveling van den strandvonder een of meer hulp strandvonders aanstellen,

art. 10.- Zodra Gedeputeerde Staten de rekening en verantwoording hebben goedgekeurd stort de strandvonder het verkregen batig saldo in de consignatiekas. Na 10 jaar vervalt het saldo aan de Staat.

Openbare veiling
Veelal zal de Plaatsvervangend Strandvonder de door hem geborgen goederen onderhands verkopen mits hij daartoe machtiging van Gedeputeerde Staten had ontvangen. De bepaling van de koopprijs kan daarbij vaak een hinderpaal zijn. Plaatsvervangend Strandvonder Jacob van der Werff placht de bijeen gegaarde goederen - meestal hout - in openbare veiling ten overstaan van een gerechtsdeurwaarder, bij opbod aan de meest biedende te verkopen. Wij noemen er enige: Op 21 December 1928 - een stormachtige maand - in opdracht van Jacob van der Werff in 302 kavels in openbare veiling bij opbod ten overstaan van de Gerechtsdeurwaarder Jacob Hollenberg te Haarlem (geboren te Zandvoort) verkocht. Er was grote belangstelling en de netto opbrengst is Fl. 1296,25. Een jaar later op 29 november 1929 hield de Strandvonder Jb. van der Werff wederom een openbare veiling van op strand aangespoeld hout. De in veiling gebrachte goederen - 47 kavels - brachten Fl. 322.- netto op. Deurwaarder was opnieuw Jacob Hollenberg te Haarlem geb. te Zandvoort, Hogeweg 18-26

K.C.M.